فورس ماژور راه‌حل رسیدن به کمترین خسارت از کرونا

فورس ماژور و کرونا

۷۰ درصد از کسب‌وکار ها با شیوع کرونا اجبارا تعطیل یا نیمه‌تعطیل شدند و کارفرمایان و کارگران آن‌ها با ضررهای بسیاری مواجه شدند. در این حالت طرحی در قراردادها به اسم فورس ماژور به‌میان می‌آید. فورس ماژور اولین‌بار در حقوق فرانسه آورده‌شد و بعد در میان تمام قرارداد‌ها حضور پیداکرد. در این مقاله به شما می‌گوییم که فورس ماژور چیست، تعیین و تکلیف قراردادها در زمان فورس ماژور بر اثر کرونا چگونه است و ما چگونه می‌توانیم از فورس ماژور بدون هیچ خسارتی استفاده کنیم؟

فورس ماژور چیست؟

به اتفاقات و حوادث غیرقابل پیش‌بینی که وقوع آن خارج از کنترل طرفین قرارداد باشد، قوه قهریه یا فورس ماژور می‌گویند. هر حادثه خارجی که خارج از حیطه قدرت متعهد باشد و مانع از اجرای تعهد باشد فورس ماژور نامیده می‌شود.

ویژگی‌های فورس ماژور، غیر‌قابل پیش‌بینی بودن، عدم توانایی در کنترل و دفع آن و خارج از اراده طرفین بودن است. حادثه‌ای کاملا غیرقابل انتظار که جلوگیری از آن امکان ناپذیر باشد و توانایی رفع‌کننده مسئولیت یا باطل شدن یا تعلیق قرارداد را داشته باشد.

در قوانین ایران به صورت کلی بالایای طبیعی جزو فورس ماژور در نظر گرفته شده اما به صورت خاص به بیماری‌های واگیردار اشاره‌ای نشده‌است. به همین دلیل گاهی در قراردادها طرفین قرارداد به بیماری مسری در بند فورس ماژور اشاره می‌کنند که این موضوع باعث حفاظت از حقوق قانونی طرفین در صورت وقوع فورس ماژور می‌گردد.

بنابراین حوادثی مانند: جنگ، اعتصاب‌های عمومی ، شیوع بیماری‌های واگیردار (مثل کرونا COVID-19)، زلزله، سیل، طغیان‌های غیرعادی رودخانه‌ها، خشک‌سالی‌های بی‌سابقه، آتش‌سوزی که هر لحظه در حال گسترش باشد، طوفان و…، در بند فورس ماژور قرار می‌گیرند.

آیا کرونا در قرارداد جزو فورس ماژور محسوب می‌شود؟

کرونا واقعه‌ای غیرقابل پیشبینی،غیرقابل اجتناب (متعهد نتواند بدون مواجه با آن حادثه تعهدات خود را انجام دهد)، غیرقابل رفع (متعهدین نتوانند مشکل را رفع کنند)، غیرقابل کنترل و طبیعی است که در اکثر افرادی که با آن درگیر شدند در حین مدت قرارداد کاری‌شان اتفاق افتاد و مانع از انجام تعهد قرارداد شد.

با توجه به این موارد و تاثیری که کرونا بر جامعه وارد کرده‌است می‌توان با توجه به نوع شغل و قرارداد تصمیم بر فورس ماژور بودن گرفت.

قراردادهای تالار عروسی، مدارس، مهدکودک‌ها و بلیت‌های هواپیما و قطار تمام شرایط و ویژگی‌های فورس ماژور را دارند و به دستور دولت کنسل و هزینه‌های آن برگردانده‌شد. اما طبیعتا برای کسب‌وکارهای آنلاین که ویژگی‌های فورس ماژور را ندارند، می‌توانند با استفاده از دورکاری و اینترنت کار خود را انجام دهند و امکان فورس ماژور برای آن‌ها وجود ندارد.

اگر قرارداد فورس ماژور شد چه کنیم؟

زمانی که طرفین قرارداد تصمیم استفاده از فورس ماژور را گرفتند، بسته به شرایط و موارد ذکر شده در این بند تصمیم‌گیری خواهدشد.

به طور مثال مواردی از جمله: حالت تعلیق تا رفع مشکل، فسخ قرارداد یا شرط خاص مربوط به آن قرارداد باشد.

اگر قرارداد شما تحت تاثیر کرونا قرار گرفت با توجه به بند فورس ماژور تکلیف قراردادتان را مشخص کنید.

اگر در قرارداد به فورس ماژور اشاره‌ای نشده بود چه کنیم؟

به یکی از مراجع قضایی یک اظهارنامه بفرستید برای کسی که به او تعهد دارید؛ فرقی نمی‌کند طرف مقابل قرارداد کارمند شما باشد یا کارفرما شما. در اظهارنامه بگویید به دلیل فورس ماژور و شرایط ویژه کشور ما قادر به انجام تعهدات نیستیم و موقتا تعهدات متوقف می‌شود.

عدم انجام تعهد قرارداد به دلیل کرونا الزام به پرداخت خسارت است؟

با توجه به ۳ ماده ۲۲۷، ۲۲۸ و ۲۲۹ قانون‌مدنی اگر عدم انجام تعهدات ناشی از بروز بیماری کرونا باشد شما نیازی به پرداخت خسارت ندارید.

ماده ۲۲۷ – متخلف از انجام تعهد وقتی محکوم به تادیه خسارت می‌شود که نتواند ثابت نماید که عدم انجام به واسطه علت خارجی بوده است که نمی توان مربوط به او نمود.

ماده ۲۲۸ – در صورتی که موضوع تعهد تادیه وجه نقدی باشدحاکم می‌تواند با رعایت ماده ۲۲۱ مدیون را به جبران خسارت حاصله از تاخیر تادیه دین محکوم نماید.

ماده ۲۲۹ – اگر متعهد به واسطه حادثه که دفع آن خارج از حیطه اقتدار او است نتواند از عهده تعهد خود برآید محکوم به تادیه خسارت نخواهد بود.

بیمه بیکاری و کرونا

در بخشی از قانون کار آمده‌است: بیکار به شخص یا اشخاصی اطلاق می‌گردد که بدون میل و اراده خود از کار بیکار شده و آماده کار باشند. همچنین بیکاری در نتیجه بروز حوادث قهریه و غیرمترقبه مثل سیل، زلزله و آتش‌سوزی، نیز مشمول این تعریف می‌گردد.

بنابراین فردی که به دلیل شیوع COVID-19 کار خود را ازدست‌داده بیکار محسوب می‌شود و می‌تواند با مراجعه به سامانه ثبت درخواست بیمه بیکاری، بیمه خود را مطالبه کند.

در صورتی که فرد بیکار بیمه شده در قراردادهای کاردائم ناشی از بروز اتفاقات و حوادث قهریه باشد، بدون داشتن سابقه بیمه، ۶ ماه می‌تواند از بیمه بیکاری استفاده کند.

در تبصره ماده ۳۰ قانون کار آمده‌است: چنانچه کارگاه بر اثر قوه قهریه -فورس ماژور- (زلزله، سیل و امثال این‌ها) و یا حوادث غیرقابل پیش‌بینی (جنگ و نظایر آن) تعطیل گردد و کارگران آن بیکار شوند پس از فعالیت مجدد کارگاه، کارفرما مکلف است کارگران بیکار شده را در همان واحد بازسازی شده و مشاغلی که در آن به وجود می‌آید به کار اصلی بگمارد.

بیمه بیکاری

بیمه بیکاری

تعلیق قراردادهای کار در اثر کرونا

طبق ماده ۱۴ و ۱۵ قانون کار چنانچه به واسطه فورس ماژور انجام تعهدات یکی از طرفین موقتا متوقف شود، قرارداد کار به حال تعلیق در می‌آید و پس از رفع آن‌ها قرارداد کار با احتساب سابقه خدمت (از لحاظ بازنشستگی و افزایش مزد) به حال اولیه بر می‌گردد. در موردی که به واسطه فورسماژور و یا بروز حوادث غیرقابل پیش‌بینی که وقوع آن از اراده طرفین خارج است، تمام یا قسمتی از کارگاه تعطیل شود و انجام تعهدات کارگر یا کارفرما به طور موقت غیرممکن گردد، قراردادهای کار با کارگران تمام یا آن قسمت از کارگاه که تعطیل می‌شود به حال تعلیق در می‌آید. تشخیص موارد فوق با وزارت کار و امور اجتماعی است.

پس از رفع مشکل، قرارداد به حالت اول برمی‌گردد و مدت تعلیق کار، از لحاظ بازنشستگی و افزایش مزد، جزء سابقه خدمت کارگر لحاظ می‌گردد.

اگر کارفرما پس از رفع حالت تعلیق از پذیرفتن کارگر خودداری کند، این کار اخراج غیرقانونی کارگر می‌باشد و کارگر حق دارد ظرف ۳۰ روز جهت شکایت در اداره کار و امور اجتماعی مراجعه کند. در این حالت کارفرما موظف است کارگر را به کار خود بازگرداند و حقوق و مزد وی را از روزی که به کار برگشته‌است پرداخت‌کند.

همچنین از طرفی اگر کارگر بدون عذر موجه ظرف ۳۰ روز پس از تعلیق، به محل کار بازنگردد و یا کارفرما را مطلع نسازد و کارفرما پس از برگشت او را نپذیرد و کارگر از کارفرما شکایت نکند، آن کارگر فرد استعفادهنده خواهدبود؛ این کارگر باید حق سنوات به ازای هر سال و یک ماه آخرین حقوق را دریافت کند.

چنانچه پس‌ا‌ز رفع فورس ماژور، به سبب تغییرات ایجادشده در کارگاه یا نوع کار، عدم پذیرش کارفرما مستند به دلایل موجه باشد، حق سنوات کارگر به ازای سالی ۴۵ روز آخرین حقوق وی خواهد بود.

عیدی و سنوات در دوران کرونا

برای مدت تعلیق فورس ماژور، کارفرما تعهدی برای پرداخت حقوق و مزایا و پاداش و سنوات ندارد.

تجربه شما از فورس ماژور در بند قرارداد چیست؟ چه راه‌حلی برای به حداقل رساندن خسارت در دوران کرونا دارید؟

امتیاز دهید :
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

نظرات کاربران